Showing posts with label अनुभव. Show all posts
Showing posts with label अनुभव. Show all posts
झापावरचा पाऊस !
सकाळी जाग आली तीच मुळी पावसाच्या पाण्याच्या आणि गुरांच्या घंटेच्या
आवाजाने. काल संध्याकाळी गावात उतरुन डेअरीवर दूध घेऊन आलेल्या रामजीसोबत
आम्ही रात्रीच्या अंधारतच इथे झापावर येऊन पोचलो होतो. जेवण वगैरे सोबत
आधीच झाले होते. त्यामुळे थकल्या जीवाला थोडी कोरडी ऊब मिळताच पटकन डोळा
लागला. पाऊस रात्रभर रिपरिपत होता. झापावर त्याचा
आवाज एका लयीत चालूच होता. घोंगडीच्या आतून डोकावून अंधारलेल्या जागी
पाहिलं तो अगदी नाकासमोर बैलांचे खूर आपटत होते. दचकून उठून बसलो तो
रामजीचा आवाज आला... पाऊसकाळात जनावरं खोपटातच
बांदतो वो... भाईर कोल्ह्याकुत्र्याचं भ्या हाय आसतंय. एकांदुसर्या
टायमाला वाघराची बी आवई उठती. हट ... चल मानक्या, चंदी.... व्हा भाईर.
रानला आता हिरवा घास घ्या. जने... ए जने... !! वाईच जा यांच्यामागं. म्या
पाहुन्यास्नी च्या-न्ह्येरी करुन आलोच घेऊन. आज रोप लावाय पायजे, नायतर
पिवळं पडंल. उठ बिगी बिगी. रामजीनं जनीला म्हणजे त्याच्या दहा-बारा
वर्षाच्या पोरीला झोपेतून उठवून माणक्या, चंदी आणि बाकी दहापाच गुरांमागं
पिटाळलं.
"पावणं, मुक्कामाला आलायसा तर घ्या तोंडं खंगाळून मंग दावू तुमास्नी झापावरला पाऊस.
तसं काय बगणार तुम्ही ते आमाला ठाव नाय. पण लई इरंला पेटलसा तवा या
म्हणलं. तशी या दिसांत यष्टी बी चार मैल लांबच्या गावापतुरच येती. लईच हौस
तुमास्नी... आख्खं रान तुडवत, काट्याकुट्यातून, झाडोर्यातून, दोन वहाळ
वलांडून इथवर आलासा." रामजीच्या शब्दांनी आम्ही भानावर आलो. रामजीचं
गावातलं घर आमच्या नित्याच्या ट्रेकच्या वाटेवर आणि तिथं आमचा वर्षातून
दोनदा तरी मुक्काम पडत असे. पण पाऊस लागला की तो
आपला रानातल्या झापावर येऊन राही. डोंगराच्या दोन सोंडा उतरुन गावात
सकाळ-संध्याकाळ "डेरीवर" दूध घालण्याचं काम फक्त. बाकी पूर्ण वेळ भातशेतीची
कामं करण्यात आणि नंतर त्याची राखण करण्यात जाई. तोंड धुवून आम्ही जरा
त्या झापाचं निरीक्षण करुन लागलो. रामजीच्या गावातल्या घरासारखंच जरा, पण
थोडं लहान, गरजेपुरतीच जागा. बरंचसं अंधारलेलं. सरावलेल्या डोळ्यांना दिसले
ते गुरांना बांधण्यासाठी आत तयार केलेली जागा, त्याच्या अलिकडे स्वयंपाक
रांधण्यासाठीची दुहेरी चूल, वर गरजेपुरती भांडी आणि मीठमिरचीची डबडी. एक
मोठी संदूक आणि चुलीला काटकोनात आढ्याला बांधलेला कळक. त्यावर गोधड्या,
घोंगड्या, वापरायचे कपडे, दह्या-दुधाचे शिंकाळे, असे काय काय टांगलेले.
दुसर्या काटकोनात आम्ही सवंगडी गरम चहाच्या ग्लासच्या ऊबेने हात शेकत
रामजीशी गप्पा मारत बसलो होतो.
इकडल्या तिकडल्या गप्पा झाल्यावर आम्ही बाहेर पडलो. पाऊस
थांबण्याचे नाव घेत नव्हता. आणि त्याने तसे करावे तरी का? दिवस त्याचेच
होते. रामजीनं आम्हाला इरलं दिलं आणि आम्ही ते डोक्यावर धरलं. बांबूच्या
कामट्यांचं विणलेलं आणि बाहेरुन प्लॅस्टिकचा कागद जडवलेलं इरलं आतून
गोणपाटानं अस्तरलं होतं. डोंगराच्या पावसापुढे हार मानणारे आमचे रेनकोट
कुठं आणि कितीही जोरदार पाऊस आला तरी न कोरडे ठेवणारं हे इरलं. अस्सल गावरान आणि कामाची चीज.
बांधाबांधानं चालत होतो. पाण्याचे अवखळ ओहळ या शेतातून त्या
शेतात खेळत होते. एखाद्या शेतात जास्त झालेलं पाणी कुठून तरी चर काढून
उताराला लावून दिलेलं. तिथून ते खालच्या ओढ्यात मिसळलेलं. दूरवर धुकट
डोंगरात पुसटशी जनावरं चरत होती. मागे आमच्यासारखंच इरलं घेतलेली जनी उड्या
मारत खेळत होती. अलिकडे रिपरिप पावसात रामजीची
लगबग चालली होती. भाताचं रोप वाफ्यातून काढून जुड्या बांधायचं काम चाललेलं.
घोटा-घोटा, गुडघा-गुडघा खोल चिखलातून तो रचरच करत भराभरा रोप उपटून जुड्या
बांधून तालीला फेकत होता. त्याची तंद्री लागली होती. आम्हीही बांधावर चपला
काढून वाफ्याच्या कडेकडेने आमची इरली सांभाळत त्याच्यापाशी जाऊन पोचलो.
"आवो पाव्हणं, इकडं कशाला आलासा?" "आलो जरा, हे जमतंय का बघतो" म्हणत आम्ही
त्याच्यासारखं रोप उपटून त्याच्या जुड्या बांधायचे प्रयत्न करु लागलो. रोप
उपटणं, इरलं सांभाळणं, जुडी जुळवून बांधणं, त्याच झोकात ती बांधावर फेकणं
हे सगळं शिकायला वीसेक मिनिटं लागली. पण नंतर त्या पावसात आम्ही जवळपास तासभर ते काम करत होतो. रामजीचं सगळ्या वाफ्याचं काम लवकर उरकलं. त्यानं बैलजोडी घेऊन चिखलणीचं काम सुरु केलं. पावसाची
रिपरिप, बैलांच्या गळ्यातल्या घंटा आणि रामजीचे हाकारे यांनी सगळा आसमंत
भरुन गेला. आसपासच्या काही शिवारांतही अशीच काहीबाही कामं चालू होती. आगाऊ
रोप निघालं तिथं बाप्ये आणि बायका मुठीमुठीनं भाताची लावणी करीत होत्या. ते
सारे जन कौतुकाने आमच्याकडे पाहत होते.
तिथून निघून आम्ही ओढ्याला पोचलो. चिखलात बरबटलेले हातपाय साफ केले आणि पाण्यात पाय सोडून बसलो. पाऊस
एव्हाना उतरला होता. जनी गुरं घेऊन आली. तिचं रेडकू पाण्यात घुसताना ती
टुणकन उडी मारुन त्याच्या पाठीवर बसली. रेडकू पाण्याच उतरलं तशी तिनं पाणी
उडवून खेळायला सुरुवात केली. झटकन उडी मारुन गळाभर पाण्यातून तिच्या चंदीला
तिनं पाण्याशी ओढलं आणि तिच्या अंगावर पाणी उडवून धुवून काढलं. झापावर
येऊन पाण्यात भिजायचं नाही म्हणजे कसला करंटेपणा? असे विचार येतच होते.
तेवढ्यात जनी झापावर जायला निघाली. तिच्यासोबत रेडकूच्या पाठीवर आम्ही आमची
इरली पाठवून दिली आणि ओढ्याच्या खळाळत्या पाण्यात शिरलो. त्या थंडगार
पाण्याच्या स्पर्शाने सर्वांग शहारले. पण लवकरच सरावलो. मनसोक्त डुंबून
होते न होते तोच रामजी त्याची चिखलानं माखलेली बैलजोडी घेऊन आला. रामजी बैल
धूत असताना आम्हीही बैलजोडीवर ओंजळीनी पाणी उडवत होतो. मग त्यानं दोन्ही
बैलांची वेसण धरली तेव्हा आम्ही जवळ जाऊन बैलांची पाठ, मान चोळून स्वच्छ
केले.
दुपार होत आलेली. रामजीनं आता जेवणाची तयारी झाल्याचं सांगितलं. ओढ्यावरचे आमचे खेळ आटपून आम्ही पुन्हा झापावर परतलो. दूरवर रानात पुन्हा एकदा अंधारुन आलेलं होतं. जोरदार चळक येणार हे दिसत होतं. झापात शिरतो तो समोरच्या अंधारात तर सुरुवातीला काहीच दिसेना झालं. फक्त गरम गरम तांदळाच्या भाकरीचा सुगंध दरवळत होता. चुलीच्या बारीकशा उजेडाचा वेध घेत घेत आम्ही तिच्या समोर जाऊन बसलो. आता डोळे सरावले होते. गिरजाकाकू म्हणजे रामजीची बायको भाकरी करत होती. तिनं वाफाळतं कुळथाचं पिठलं, ताज्या दह्याची कढी आणि भाकरी ताटात वाढली. सोबत भाजलेल्या बिवड्या, कांदा आणि मडक्यातून काढलेलं गावरान लोणचं. स्वर्गात कदाचित, नव्हे निश्चितच हेच जेवण मिळत असणार. बाहेर आता पावसानं जोर धरला होता. त्या मुसळधार पावसात, त्या ऊबदार चुलाणाच्या शेजारी बसून खाल्लेल्या त्या गरमागरम पिठल्याची कशाशी व्यर्थ तुलना करायचा मूर्खपण आम्ही निश्चितच करणार नव्हतो. अगदी तृप्त होऊन अन्नदाता सुखी भव वदलो.
दुपार होत आलेली. रामजीनं आता जेवणाची तयारी झाल्याचं सांगितलं. ओढ्यावरचे आमचे खेळ आटपून आम्ही पुन्हा झापावर परतलो. दूरवर रानात पुन्हा एकदा अंधारुन आलेलं होतं. जोरदार चळक येणार हे दिसत होतं. झापात शिरतो तो समोरच्या अंधारात तर सुरुवातीला काहीच दिसेना झालं. फक्त गरम गरम तांदळाच्या भाकरीचा सुगंध दरवळत होता. चुलीच्या बारीकशा उजेडाचा वेध घेत घेत आम्ही तिच्या समोर जाऊन बसलो. आता डोळे सरावले होते. गिरजाकाकू म्हणजे रामजीची बायको भाकरी करत होती. तिनं वाफाळतं कुळथाचं पिठलं, ताज्या दह्याची कढी आणि भाकरी ताटात वाढली. सोबत भाजलेल्या बिवड्या, कांदा आणि मडक्यातून काढलेलं गावरान लोणचं. स्वर्गात कदाचित, नव्हे निश्चितच हेच जेवण मिळत असणार. बाहेर आता पावसानं जोर धरला होता. त्या मुसळधार पावसात, त्या ऊबदार चुलाणाच्या शेजारी बसून खाल्लेल्या त्या गरमागरम पिठल्याची कशाशी व्यर्थ तुलना करायचा मूर्खपण आम्ही निश्चितच करणार नव्हतो. अगदी तृप्त होऊन अन्नदाता सुखी भव वदलो.
दुपारच्या जेवणानंतर अर्धा तासभर आराम केल्यानंतर आम्ही
"पुढे काय" अशा अर्थाने रामजीकडे पाहिले. "रोपाची लावनी करायची, पर पाणी
पडतंत. तुमास्नी सोसायचं नाई. तुमी बसा मी आणि गिरजा जातो. पावूस उतरला की
तुमी या पघायला" पण आम्ही भिजायलाच आलोय आणि आता सोबतच येणार म्हणताच
रामजीचा नाइलाज झाला. त्याच्या सोबत आम्ही निघालो. कोसळत्या पावसात
आम्ही भिजतच शेतावर पोचलो. रामजीनं रोपाच्या जुड्या शेतात ठिकठिकाणी
फेकल्या. त्या सोडायच्या कशा, मूठ कशी धरायची, चिखलात कशी रोवायची समजावलं
आणि आम्ही भिडलो. वेग रामजी आणि गिरजाकाकूएवढा नव्हता, पण बरा होता. वरुन पावसाची
रिपरिप, मूठ मूठ रोप शेतात लावणे, सोबत रामजीची पहाडी आवाजातली सुरेख
भलरीगीतं, गिरजाकाकूची कलकल, वाढत्या पावसानं चढलेला ओढ्याचा आवाज असा
सुरेख हिरवा सजीव सभोवताल. बास्स्स... याच अनुभवासाठीची काल रात्री
अंधारातली पायपीट केली होती.
जसे जमेल तसे अगदी सांजावेपर्यंत आम्ही शेतावर लावणी करत
होतो. नखशिखांत भिजलो होतो. रामजीलाही आमचे काम पटले आणि मदत झाली म्हणून
गाडी खुशीत होती. आज खास बेत जेवू घालणार असे त्याने आम्हांला सांगितले.
दुपारीच तर स्वर्गीय जेवण झाले आता अजून काय असेल बुवा असा विचार करत होतो.
ओढ्यावर जाऊन हातपाय धुतले, थोडावेळ इकडे तिकडे फिरत, या नाही त्या शेतात
जात, बांधावरुन उड्या मारत आम्ही "डेरी"वरुन परतलेल्या रामजीसोबत अंधारल्या
वेळी झापावर आलो. मिणमिणत्या कंदिलाच्या प्रकाशात गिरजाकाकू काहीतरी
जात्यावर दळत होती. तिच्या जात्यावरल्या सुरेल ओव्या त्या कुंद संध्याकाळी
वेडावून टाकत होत्या. तिच्या शेजारी जनी ‘बालभारती’त डोकं खुपसून काही तरी
वाचत होती. आम्ही कोरडे झालो आणि कपडे बदलून चुलाणासमोर शेकत बसलो. अजून
शेक मिळावा म्हणून की आमची स्वयंपाकात लुडबूड नको म्हणून रामजीने समोर
घमेल्यात निखारे आणून ठेवले.
निखार्यावर कुठूनशी आणलेली चार-दोन मक्याची कणसं टाकली आणि फट-फट आवाज करत ती गप्पा मारता मारता भाजली. शहरात मिळणार्या भुट्ट्यापेक्षाही लाखपटीने चवदार कणसं ती. गोडी लागण्याच्या आतच ती संपताच तोच गिरजाकाकूनं हाती कसलेसे वाडगे दिले. "घ्या... शेरातल्या मान्सांना कसलं मिळायचं आस्लं झापावरलं खानं. ह्येला मुगाचं माडगं म्हन्तेत". मूग भाजून वाटून, लसणा-मीठमिरचीची फोडणी देऊन केलेलं ते गरम पेय. आपल्या सूपच्या तोंडात मारणारं नक्कीच. चुलाणांवरुन कसलासा झटकेबाज सुगंध येत होता. अगदी अंघोळीचं पातेलं वाटावं एवढं पातेलंभरुन काहीतरी रटरतत होतं. रामजीसोबत आमच्या गप्पा रंगल्या. कोल्हा कशा कोंबड्या पळवतो, वाघरानं रामजीच्या चुलतभावाची कालवड कशी ओढून नेली, पलीकडल्या झापावरल्या श्रीपतीनं रानडुकराशी कशी झुंज देली, अशा एक ना अनेक गोष्टी त्याच्या पोतडीतून बाहेर पडत होत्या. तासाभरानं गिरजाकाकूनं थाळ्यांमधून जेवण वाढलं. हुलग्याचे शेंगोळे, म्हणजेच दिवशे. कित्येक दिवसांत खायला मिळाले नव्हते. किंबहुना त्याची चवच विसरलो होतो. पावसाळ्यात आणि थंडीत आवर्जून केले जाणारे शेंगोळे... हुलग्याच्या भरड पिठाचे केलेले करंगळीहून लहान असे लांबट गोळे आणि लहान लहान दामट्या. मिरची-लसूण घालून उकळलेल्या पाण्यातच रटरटून केला जाणारा एक स्वर्गीय पदार्थ. भाकरीची गरजच नाही. हवं तेवढं खा ! अगदी पोटाला तडस लागेपर्यंत जेवलो.
रात्री सगळं आवरुन आडवे झालो पावसाची
रिपरिप वाढली होती. बाहेर एका लयीत तो चालू होता. ओढ्याच्या आवाजाची गाजही
सभोवताल भारुन टाकत होती. शांत-निवांत रात्र, सोबत झापावरल्या अहोरात्र
पावसाचे संगीत. पागोळ्यांचा आवाज, झापात शिरलेला एखादा चुकार काजवा,
चुलाणांत अजूनही शिल्लक असलेले निखारे, गोधडीची ऊब... एक भन्नाट नविन अनुभव
गाठीला जमा झाला होता... दिवस तर संपला होता, स्वप्नही पाहण्याची आता
आवश्यकता उरली नव्हती. दिवसभर अंतर्बाह्य पावसात
नखशिखांत भिजलो होतो. शरीरापेक्षाही निथळत्या मनाचंच अप्रूप वाटत होतं.
चिंब मन, वेडं मन, तृप्त मन. दिवसभर डोळे झालेलं मन, आणि आता अंधारात मनाचे
झालेले डोळे पाहत होते, अनुभवत होते... झापावरचा पाऊस !!!निखार्यावर कुठूनशी आणलेली चार-दोन मक्याची कणसं टाकली आणि फट-फट आवाज करत ती गप्पा मारता मारता भाजली. शहरात मिळणार्या भुट्ट्यापेक्षाही लाखपटीने चवदार कणसं ती. गोडी लागण्याच्या आतच ती संपताच तोच गिरजाकाकूनं हाती कसलेसे वाडगे दिले. "घ्या... शेरातल्या मान्सांना कसलं मिळायचं आस्लं झापावरलं खानं. ह्येला मुगाचं माडगं म्हन्तेत". मूग भाजून वाटून, लसणा-मीठमिरचीची फोडणी देऊन केलेलं ते गरम पेय. आपल्या सूपच्या तोंडात मारणारं नक्कीच. चुलाणांवरुन कसलासा झटकेबाज सुगंध येत होता. अगदी अंघोळीचं पातेलं वाटावं एवढं पातेलंभरुन काहीतरी रटरतत होतं. रामजीसोबत आमच्या गप्पा रंगल्या. कोल्हा कशा कोंबड्या पळवतो, वाघरानं रामजीच्या चुलतभावाची कालवड कशी ओढून नेली, पलीकडल्या झापावरल्या श्रीपतीनं रानडुकराशी कशी झुंज देली, अशा एक ना अनेक गोष्टी त्याच्या पोतडीतून बाहेर पडत होत्या. तासाभरानं गिरजाकाकूनं थाळ्यांमधून जेवण वाढलं. हुलग्याचे शेंगोळे, म्हणजेच दिवशे. कित्येक दिवसांत खायला मिळाले नव्हते. किंबहुना त्याची चवच विसरलो होतो. पावसाळ्यात आणि थंडीत आवर्जून केले जाणारे शेंगोळे... हुलग्याच्या भरड पिठाचे केलेले करंगळीहून लहान असे लांबट गोळे आणि लहान लहान दामट्या. मिरची-लसूण घालून उकळलेल्या पाण्यातच रटरटून केला जाणारा एक स्वर्गीय पदार्थ. भाकरीची गरजच नाही. हवं तेवढं खा ! अगदी पोटाला तडस लागेपर्यंत जेवलो.
00:14
जगावेगळी एक रात्र, अथांग नभांगणाखाली...
च्यायला, काय हा उन्हाळा. अंगाचा चिकचिकाट नुसता. तळपता सूर्य. भाजणारे ऊन. सावली सुद्धा झळा मागेल अशी. जरा बाहेर पडायची सोय नाही. ट्रेकचे तर नावच काढू नका. असे सगळे वीर म्हणत होते. पण मग आम्ही सह्याद्रीच्या वाहिलेल्या बेफाम घोड्यांनी घरात बसायचे का?
एका बुधवारीच देव्याला पिंग केले की कुठे जायचे का? सुहास आणि सौमित्रपण तयार झाले होते. कुठे चढावे लागणार नाही या अटीवर चैतन्यपण राजी झाला. रात्री जायचे आणि चैतन्यला आधी कल्पना न देता मी आणि देव्याने पहाटे नवरा-नवरी-भटजी क्लाईंबला अटेंप्ट करायचे असे ठरले. म्हणजे सुहास आणि चैतन्य फोटो काढणार आणि आम्ही चढाई करणार असा बेत होता. त्यानुसार घरी कल्पना दिली (हे एक बरे असते, दोन दिवस आधी कल्पना दिली की जरा कमी बोलणी बसतात). शुक्रवारी रात्रीच निघायचे ठरले.
पण शुक्रवारी सकाळीच एवढे उकडत होते की आमच्या अनुभवी मनाने बरोबर ताडले की संध्याकाळी आज पाऊस होणार. आणि तसेच झाले. संध्याकाळी पुण्यात तुफान पाऊस पडला. आमचे बेत ढासळू लागले की काय अशी परिस्थिती निर्माण झाली. सौमित्रला अचानक काही तरी काम निघाले. सुहासच्या डोळ्यांत काही तरी जाऊन रुतुन बसले. जवळ जवळ कॅन्सलच होणार. पण देवाजीच्या मनात वेगळेच होते. थोड्याच वेळात पाऊस थांबला. सुहास डॉक्टरकडे जाऊन ते गबाळ काढून आला. पण पावसामुळे क्लाईंब करायचा नाही अशी सक्त ताकीद मिळाली देव्याच्या घरुन. मग काय सगळे इक्विपमेंट घरीच टाकावे लागले. म्हटले चला फक्त रानवारा पिऊन येऊ. रात्री आठ वाजता गाडीत सामान टाकले. मॅगी आणि चहाचे सामान दुकानातून घेतले. आता पोटोबा बाकी होता. मग कोथरुडच्या ’गावकरी’मध्ये घुसलो. पण ऑर्डर यायला एवढा वेळ लागला की सुहास दातओठ खाऊन आता टेबलाचे लाकूड खायच्या तयारीत होता. बरीच वाट पाहिल्यावर एकदाचे जेवण आले. सुकं मटण थाळी चापली... अगदी आडवा हात मारुन!! आता तर जाऊ द्या कॅंपिंग वगैरे... मस्तपैकी ताणून देऊ अशी अवस्था झाली होती. पण वेळीच आवरली आणि गाडीत बसलो.
जाताना सुहास डॉक्टरचा मुलगा असण्याचे फायदे तोटे सांगत होता. जसे की कुठेच दवाखान्यात वाट पहावी लागत नाही. डोळे फुकट तपासून मिळतात. ऑपरेशन थिएटर मध्ये डोकावता येते. वर्षातून एकदा तरी मलेरिया फुकट मिळतो. जसे भूगावच्या पुढे गेलो तसा गाडीतला एसी बंद केला आणि गाडीत मोकळा वारा खेळू लागला. आणि व्हायचा तो परिणाम झाला. मि. सुहास देसले घोरु लागले. देव्याच्या आणि माझ्या ट्रेकच्या गप्पा रंगल्या. चैतन्य बिचारा गुमान ऐकत होता. काही समजतही होते की नाही कुणास ठाऊक. पण तो गाडी चालवत होता आणि आमच्यासाठी तेच पुरेसे होते. उल्हसित करणार्या वातावरणात आता गारवा आला होता. मुळशी धरणाचे पाणी अंधारातही चमकत होते. मंद वारा आणि त्याचा सुगंध रानात करवंदं पिकलीत याची जाणीव करुन देत होता. ताम्हिणी, वडवली अशी गावं मागे टाकत आम्ही लोणावळ्याच्या रस्त्याला वळून पिंप्रीच्या दरीजवळ आलो. गाडीच्या उजेडात एकदा जागा सुरक्षित आहे आणि कुठे काही कीडामुंगी नाही हे पाहून घेतले. आणि मग सामान उतरवले. मी घेतलेला नवीन मोबाईल (Samsung Marine) आज कामाला येत होती. जबरदस्त टॉर्चलाईट कामाला येत होता. चांदोबा अजून आले नव्हते. ऊबेसाठी नाही पण प्रकाशासाठी आणि कीडामुंगीसाठी शेकोटी करणे गरजेचे होते. मग सामानातून देव्याने कुर्हाड काढली आणि आम्ही दोघे जंगलात घुसलो. का कुणास ठाऊक आज कसलीच भीती वाटली नाही. एरवी त्या रस्त्याने दिवसाही बाईकवर जायला मी एकदा घाबरलो होतो. ते आठवून माझे मलाच हसू येत होते. एक पडलेले झाड वाळके दिसले. टॉर्च लाईटमध्ये हवी ती फांदी शोधून काही घाव टाकले तोच कुर्हाडीचा दांडा तुटला. काहीच उपाय नव्हता. जमा झाले तेवढे सरपण घेऊन परत आलो. आता जवळच दुसरे झाड दिसले. मग त्यावर चढूनच अथक प्रयत्न करुन वाळकी लाकडे काढली. कँप साईटवर आणून शेकोटी पेटवली. सतरंजी अंथरली आणि मग काय म्हणता... असा काही गप्पांचा फड जमला की बास रे बास.
आम्ही एकदम दरीच्या कडेवर बसलो होतो. दरीतून वर येणारा कोकणातला खारा उबदार वारा झिम्मड घालत होता. अफाट नभांगणावर तार्यांनी अनेकविध नक्षत्रांची देखणी रांगोळी काढली होती. मध्येच एखादी चुकार चांदणी नखरेल पोरीसारखी सगळ्या तार्यांना नादी लावत सर्रकन निखळून जात होती. आणि आमची इच्छा पटकन आठवण्यासाठी तारांबळ उडत होती. (खर्या होतात की नाही कुणास ठाऊक!!) अशा भारलेल्या वातावरणात आम्ही चार यार आयुष्याची शिदोरी सोडून बसलो होतो. आणि मला गाणे आठवत होते "दिल चाहता है... कभी ना बीते चमकीले दिन..."
किती वाजले असतील कुणास ठाऊक. एकेक गडी गप्पांच्या ओघात कधी निद्रेच्या पाशात गुंफला गेला ते कळलेच नाही. फक्त समजली ती अंगाखाली गादी नसतानाही लागलेली शांत झोप आणि पहाटवार्याच्या मंद झुळकेसरशी पक्ष्यांच्या किलबिलाटात आलेली जाग. साधारण पाच-सव्वापाच वाजले होते. सगळे उठून बसले. घरी असतो तर बापजन्मात या वेळी उठलो नसतो. पथारी आवरली आणि गाडीत बसून सिक्रेट लेककडे जायला निघालो. चहाची नितांत गरज होती. सामान (बहुतेक) सगळे बरोबर होते. तीन दगडांची चूल मांडली. पातेले ठेवली आणि तलावातलेच पाण उकळायला ठेवले. सगळे सामान टाकत असताना लक्षात आले की अरेच्च्या, साखर नाही आणली. मग काय. पुन्हा चैतन्य आणि मी गाडीतून चारपाच किलोमीटर फिरून साखर घेऊन आलो. तो दुकानदार पण आमच्याकडे तुच्छतेने पाहत होता. एवढे चारचाकीतून आलेत आणि पावशेर साखर घेऊन चाललेत. एकेक टंपास फक्कड चहा मारला आणि थोडेफार फोटो काढले. तलावात एक लहान मुलगा मासे पकडत होता आणि त्याने एक चांगला दोन्ही तळहात एकत्र करुन आकार होईल एवढा मोठा खेकडाही धरला होता. आता नाष्ट्याच्या मॅगीसाठी आधण ठेवले आणि ’जी भरके’ मॅगी बनवून खाल्ले.
पुन्हा दरीजवळ आलो. आणि आमच्यातला ट्रेकर जागा झालाच. मग जमेल तिथेपर्यंत दरी उतरायचे ठरवले. सुहास पण तयार झाला. त्याला घेऊन आम्ही हळूहळू दरी उतरली. थोडे अवघड होते, पण एकमेकांच्या आधाराने निम्मी दरी पार करुन आलो.
खूप छान फोटो मिळाले. आणि थोडीशी छाती फुगुन वरही आली की या जागेवरुन आजवर फक्त आम्हीच फोटो काढलेत. पुन्हा चढून वरती आलो.
उन्हं चढली होती आणि शहरातली कामं वाट पाहत होती. मग गुमान परतीचा रस्ता धरला... बरेच काही मागे ठेवून चाललोय असे वाटत होतं, पण बरंच काही आयुष्यभरासाठी घेऊन चाललोय याचीही खात्री होती.
एका बुधवारीच देव्याला पिंग केले की कुठे जायचे का? सुहास आणि सौमित्रपण तयार झाले होते. कुठे चढावे लागणार नाही या अटीवर चैतन्यपण राजी झाला. रात्री जायचे आणि चैतन्यला आधी कल्पना न देता मी आणि देव्याने पहाटे नवरा-नवरी-भटजी क्लाईंबला अटेंप्ट करायचे असे ठरले. म्हणजे सुहास आणि चैतन्य फोटो काढणार आणि आम्ही चढाई करणार असा बेत होता. त्यानुसार घरी कल्पना दिली (हे एक बरे असते, दोन दिवस आधी कल्पना दिली की जरा कमी बोलणी बसतात). शुक्रवारी रात्रीच निघायचे ठरले.
पण शुक्रवारी सकाळीच एवढे उकडत होते की आमच्या अनुभवी मनाने बरोबर ताडले की संध्याकाळी आज पाऊस होणार. आणि तसेच झाले. संध्याकाळी पुण्यात तुफान पाऊस पडला. आमचे बेत ढासळू लागले की काय अशी परिस्थिती निर्माण झाली. सौमित्रला अचानक काही तरी काम निघाले. सुहासच्या डोळ्यांत काही तरी जाऊन रुतुन बसले. जवळ जवळ कॅन्सलच होणार. पण देवाजीच्या मनात वेगळेच होते. थोड्याच वेळात पाऊस थांबला. सुहास डॉक्टरकडे जाऊन ते गबाळ काढून आला. पण पावसामुळे क्लाईंब करायचा नाही अशी सक्त ताकीद मिळाली देव्याच्या घरुन. मग काय सगळे इक्विपमेंट घरीच टाकावे लागले. म्हटले चला फक्त रानवारा पिऊन येऊ. रात्री आठ वाजता गाडीत सामान टाकले. मॅगी आणि चहाचे सामान दुकानातून घेतले. आता पोटोबा बाकी होता. मग कोथरुडच्या ’गावकरी’मध्ये घुसलो. पण ऑर्डर यायला एवढा वेळ लागला की सुहास दातओठ खाऊन आता टेबलाचे लाकूड खायच्या तयारीत होता. बरीच वाट पाहिल्यावर एकदाचे जेवण आले. सुकं मटण थाळी चापली... अगदी आडवा हात मारुन!! आता तर जाऊ द्या कॅंपिंग वगैरे... मस्तपैकी ताणून देऊ अशी अवस्था झाली होती. पण वेळीच आवरली आणि गाडीत बसलो.
जाताना सुहास डॉक्टरचा मुलगा असण्याचे फायदे तोटे सांगत होता. जसे की कुठेच दवाखान्यात वाट पहावी लागत नाही. डोळे फुकट तपासून मिळतात. ऑपरेशन थिएटर मध्ये डोकावता येते. वर्षातून एकदा तरी मलेरिया फुकट मिळतो. जसे भूगावच्या पुढे गेलो तसा गाडीतला एसी बंद केला आणि गाडीत मोकळा वारा खेळू लागला. आणि व्हायचा तो परिणाम झाला. मि. सुहास देसले घोरु लागले. देव्याच्या आणि माझ्या ट्रेकच्या गप्पा रंगल्या. चैतन्य बिचारा गुमान ऐकत होता. काही समजतही होते की नाही कुणास ठाऊक. पण तो गाडी चालवत होता आणि आमच्यासाठी तेच पुरेसे होते. उल्हसित करणार्या वातावरणात आता गारवा आला होता. मुळशी धरणाचे पाणी अंधारातही चमकत होते. मंद वारा आणि त्याचा सुगंध रानात करवंदं पिकलीत याची जाणीव करुन देत होता. ताम्हिणी, वडवली अशी गावं मागे टाकत आम्ही लोणावळ्याच्या रस्त्याला वळून पिंप्रीच्या दरीजवळ आलो. गाडीच्या उजेडात एकदा जागा सुरक्षित आहे आणि कुठे काही कीडामुंगी नाही हे पाहून घेतले. आणि मग सामान उतरवले. मी घेतलेला नवीन मोबाईल (Samsung Marine) आज कामाला येत होती. जबरदस्त टॉर्चलाईट कामाला येत होता. चांदोबा अजून आले नव्हते. ऊबेसाठी नाही पण प्रकाशासाठी आणि कीडामुंगीसाठी शेकोटी करणे गरजेचे होते. मग सामानातून देव्याने कुर्हाड काढली आणि आम्ही दोघे जंगलात घुसलो. का कुणास ठाऊक आज कसलीच भीती वाटली नाही. एरवी त्या रस्त्याने दिवसाही बाईकवर जायला मी एकदा घाबरलो होतो. ते आठवून माझे मलाच हसू येत होते. एक पडलेले झाड वाळके दिसले. टॉर्च लाईटमध्ये हवी ती फांदी शोधून काही घाव टाकले तोच कुर्हाडीचा दांडा तुटला. काहीच उपाय नव्हता. जमा झाले तेवढे सरपण घेऊन परत आलो. आता जवळच दुसरे झाड दिसले. मग त्यावर चढूनच अथक प्रयत्न करुन वाळकी लाकडे काढली. कँप साईटवर आणून शेकोटी पेटवली. सतरंजी अंथरली आणि मग काय म्हणता... असा काही गप्पांचा फड जमला की बास रे बास.
आम्ही एकदम दरीच्या कडेवर बसलो होतो. दरीतून वर येणारा कोकणातला खारा उबदार वारा झिम्मड घालत होता. अफाट नभांगणावर तार्यांनी अनेकविध नक्षत्रांची देखणी रांगोळी काढली होती. मध्येच एखादी चुकार चांदणी नखरेल पोरीसारखी सगळ्या तार्यांना नादी लावत सर्रकन निखळून जात होती. आणि आमची इच्छा पटकन आठवण्यासाठी तारांबळ उडत होती. (खर्या होतात की नाही कुणास ठाऊक!!) अशा भारलेल्या वातावरणात आम्ही चार यार आयुष्याची शिदोरी सोडून बसलो होतो. आणि मला गाणे आठवत होते "दिल चाहता है... कभी ना बीते चमकीले दिन..."
किती वाजले असतील कुणास ठाऊक. एकेक गडी गप्पांच्या ओघात कधी निद्रेच्या पाशात गुंफला गेला ते कळलेच नाही. फक्त समजली ती अंगाखाली गादी नसतानाही लागलेली शांत झोप आणि पहाटवार्याच्या मंद झुळकेसरशी पक्ष्यांच्या किलबिलाटात आलेली जाग. साधारण पाच-सव्वापाच वाजले होते. सगळे उठून बसले. घरी असतो तर बापजन्मात या वेळी उठलो नसतो. पथारी आवरली आणि गाडीत बसून सिक्रेट लेककडे जायला निघालो. चहाची नितांत गरज होती. सामान (बहुतेक) सगळे बरोबर होते. तीन दगडांची चूल मांडली. पातेले ठेवली आणि तलावातलेच पाण उकळायला ठेवले. सगळे सामान टाकत असताना लक्षात आले की अरेच्च्या, साखर नाही आणली. मग काय. पुन्हा चैतन्य आणि मी गाडीतून चारपाच किलोमीटर फिरून साखर घेऊन आलो. तो दुकानदार पण आमच्याकडे तुच्छतेने पाहत होता. एवढे चारचाकीतून आलेत आणि पावशेर साखर घेऊन चाललेत. एकेक टंपास फक्कड चहा मारला आणि थोडेफार फोटो काढले. तलावात एक लहान मुलगा मासे पकडत होता आणि त्याने एक चांगला दोन्ही तळहात एकत्र करुन आकार होईल एवढा मोठा खेकडाही धरला होता. आता नाष्ट्याच्या मॅगीसाठी आधण ठेवले आणि ’जी भरके’ मॅगी बनवून खाल्ले.
पुन्हा दरीजवळ आलो. आणि आमच्यातला ट्रेकर जागा झालाच. मग जमेल तिथेपर्यंत दरी उतरायचे ठरवले. सुहास पण तयार झाला. त्याला घेऊन आम्ही हळूहळू दरी उतरली. थोडे अवघड होते, पण एकमेकांच्या आधाराने निम्मी दरी पार करुन आलो.
खूप छान फोटो मिळाले. आणि थोडीशी छाती फुगुन वरही आली की या जागेवरुन आजवर फक्त आम्हीच फोटो काढलेत. पुन्हा चढून वरती आलो.
उन्हं चढली होती आणि शहरातली कामं वाट पाहत होती. मग गुमान परतीचा रस्ता धरला... बरेच काही मागे ठेवून चाललोय असे वाटत होतं, पण बरंच काही आयुष्यभरासाठी घेऊन चाललोय याचीही खात्री होती.
खेकडा फोटो सुहासने काढला आहे.
12:06
एका साहित्यिकाचा खून
हो हे खरे आहे. मी एका साहित्यिकाचा खून केलाय. आपल्यातलाच एक साहित्यिक होता, आंतरजालावर काही काही छान लिहीत होता. लक्षाधीश व्हिजिट्सचा मालक होता. पुरस्कार प्राप्त ब्लॉग होता. नियमितपणे आपले सायकलप्रेम पण जोपासत होता. आपल्या गोड मुलाचे छान फोटो जमेल तसे काढत होता. पण एक दिवस अचानक काय झाले? त्याच्या छंदी लेखनाला दृष्ट लागली. विस्मयकारक घटनांची मालिकाच घडत गेली. त्याचे असे झाले की, त्याच्या आणि अशाच काही एक्स्ट्रा "खाज" असणाऱ्या त्याच्या चार-पाच मित्रांना मराठी ब्लॉगर्सबद्दल प्रेमाचे भरते आहे. आणि त्यांनी एक मराठी ब्लॉगर्स मीट भरवली. त्या मीटच्या आयोजनासंदर्भात एक-दोन वेळा त्याची एका विचित्र मिशीवाल्या भटक्याशी भेट झाली. तेव्हा त्याने एक सुतोवाच केले की त्याला ब्लॉगव्यतिरिक्त भलत्याच एका गोष्टीचा "नाद" आहे. मग काय त्या मिशीवाल्या भटक्याला आयते सावज हाती सापडले हाती. मग त्याने त्या साहित्यिकाला "ती" गोष्ट आणि त्यासाठी लागणारी हत्यारं यांची इत्थंभूत माहिती पुरवली. वर पुन्हा स्वतःकडील हत्यारांची यादी पण सांगितली. मनातल्या मनात (आणि मिशीतल्या मिशीत) हसत या थोर साहित्यिकाला "नादी" लावण्याचा विडा उचलला. त्या साहित्यिकाला त्याच्या साहित्यकृतीला मिळालेल्या एका पुरस्कारवितरणासाठी मुंबईला जायचे होते. मग त्या विचित्र मिशीवाल्या भटक्याने त्याच्या इतर साहित्यिक साथीदारांशी संधान साधून एक कट केला. अक्षरशः सुपारीच दिली म्हणा ना... ते इतर साहित्यिक पण दिल्या सुपारीला जागले. गाडीत जाता जाता डाव साधला. इतर साहित्यिकांनी बरेच प्रयत्न करुन आपल्या प्रथितयश साहित्यिकाचा "हाप मर्डर" केला. उरलेला गेम पुढल्याच आठवड्यात मिशीवाल्याने थंड डोक्याने वाजवला.
हा.. हा... हा...!!! ही मर्डर मिस्टरी आहे की नाही आपल्या "त्या" साहित्यिकाच्या रहस्यकथा स्टाईलने? घाबरु नका... कुठेही काहीही खून वगैरे झालेला नाही. पण एका साहित्यिक प्रतिभेला आपण काही अंशी तरी मुकणार असे दिसतंय. त्याचे झाले काय की...
मराठी ब्लॉगर्स मीटसंदर्भात आमची एक बैठक झाली बालगंधर्वच्या कॅफेटेरियामध्ये बसलेलो असताना मला अनिकेत म्हणाला, "पंकू, राव मला पण SLR कॅमेरा घ्यायचा आहे, पण पैसे जमवतोय आणि घरी बायकोला पटवतोय". झाले मग माझा तर या अशा गोष्टींमध्ये हातखंडा आहे. कुणीही जरा हाय-एंड कॅमेरा घ्यायचा म्हटले की मी त्याच्या मागे एकच भुणके वाजवतो... SLR घे. आजवर अनेक म्हणले किमान सहा-सात मित्रांना मी SLR आणि (त्यातून माझेवाले मॉडेल) घ्यायला उद्युक्त केले आहे. इथे तर आयते सावजच (आपला साहित्यिक) SLR घ्यायचे म्हणत होते. शिवाय मी त्याचा ब्लॉग आणि त्यातले फोटो, त्याचा पिकासा अल्बम चाळून सगळ्या जगातून SLR साठी तू एकटाच कसा लायक आहेस हे समजावून सांगितले. आमच्या गौराईच्या ब्लॉगच्या कॉमेंट्समध्येपण या विषयी चर्चा झडली. पण इथे जरा एक गोची होती. सावज मात्र जरा आर्थिक विवंचनेत (tight cash stripped situation) होते. निदान तो तरी असेच (खोटे-खोटे) म्हणत होता. "एका गरीब, होतकरू मुलाला DSLR घेण्यासाठी Non-refundable मदत हवी आहे" असेही ट्वीट केले होते. म्हणून मग मी मॉडेलची अट सोडून दिली आणि त्याच्या बजेटमधला कॅमेरा शोधू लागलो.
मिशीवाल्याच्या एका मित्राचा एक युज्ड कॅमेरा चांगल्या डीलमध्ये मिळत होता. पण अनिकेतचे primary interest होते बॅकग्राऊंड झक्कास आऊट ऑफ फोकस असणारे पोर्ट्रेट्स आणि फुलांचा किंवा इतर ऑब्जेक्ट्सचा "इन फोकस-आऊट ऑफ फोकस"चा (Depth of field-DoF) खेळ. म्हणून मी त्याला काही उदाहरणात्मक प्रकाशचित्रे दाखवली. आणि तो एकामागोमाग एक फोटो हावरटासारखे पाहत खलास होत गेला. त्याची आपली एकच प्रतिक्रिया "बास बास... अगदी अस्संच हवंय मला...!!!" म्हणजे मला कळून चुकले की याला ५० मिमीची लेन्स हवीच. म्हणून मग ते चांगले डील मागे पडले. त्यानंतर अनिकेतने माझी एक परीक्षाच घेतली. मग त्यात सगळ्या लेन्सबद्दलचे प्रश्न, फोटोग्राफीचे प्रश्न, फास्ट लेन्स
म्हणजे काय, DoF कशी मिळते, झूम आणि प्राईम लेन्सचा फरक, ऍपर्चर, ऑटो-मॅन्युअल फोकस, मग त्याचे फायदे-तोटे असे बरेच काही होते. जोडीला उदाहरणादाखल काही फ्लिकरच्या लिंक्सची फोडणी होतीच. रोज कमीत कमी ३०० ओळींचे चॅट होई. त्यात किमान वीस वेळा "बास बास... अगदी अस्संच हवंय मला...!!!" अनिकेतला प्रश्न विचारणे सुद्धा कंटाळवाणे वाटू लागले असेल एवढे मी त्याला सांगत सुटलो. शेवटी एकदाच्या त्याच्या सगळ्या शंका दूर झाल्या (की निस्तरल्या?).
आता कॅननचा एक कॅमेरा फायनल केला. किट लेन्स आणि ५०मिमीची लेन्स अशा दोन लेन्स पण. म्हणजे त्याच्या गरजेनुसारच. आधीच आपल्याला काय करायचंय हे माहीत असले की असे निर्णय घेणे फार सोप्पे असते. अनिकेतला असेच आधी आपल्याला काय शूट करायचंय हे माहीत होते. म्हणून मग इक्विपमेंटचा निर्णय घेणे सोपे गेले. आणि अनिकेतनेही माझावर पूर्ण विश्वास ठेवून होकार भरला. दिवस फायनल झाला. इतर साहित्यिकांना आमंत्रणे रवाना झाली. कटाचा सूत्रधार (म्हणजे मी का?) जरा जास्तच भाव खात होता. त्याला वेळ मिळत नव्हता. शनिवारचा म्हणजे आजचा दिवस नक्की केला. तत्पूर्वी बुधवारी अनिकेतला सांगून ठेवले की राहिलेले दोन दिवस "बेटर हाफ"शी खूप बोलून घे, नंतर वेळ मिळणे अवघड आहे. आणि वेळ मिळाला तरी वहिनींना घरात सवत आणल्याची टोचणी सतत लागलेली असेल (इतर मित्रांचा पुर्वानुभव आहे). स्वतः अनिकेत तर तर स्वप्नातच गेला होता. आपण गळ्यात कॅमेरा घेऊन मॉडेल्सचे फोटोशूट करतोय असे काहीबाही स्वप्नात दिसत होते त्याला (आवरा...!!!). अंतर्बाह्य SLRमय झाला आपला साहित्यिक कथाकार. दुसरे काहीच सुचेना. शेवटी शेवटी तर मलाच रेफरन्स लिंक्स देऊन माझ्या तोकड्या ज्ञानात भर घालायला लागला.
आता त्याचे त्या दरम्यानचे ट्वीट्स पहा...
पण मध्येच थोडा प्रॉब्लेम झाला. शुक्रवारी वहिनींना थोडे बरे नव्हते. त्यामुळे कदाचित त्यांना हॉस्पिटलाईझ करावे लागेल म्हणून प्लॅन थोडा पुढे ढकलू असे मेल आले त्याचे. मग आम्ही पण पुढल्या वीकेंडपर्यंत जाईल याच विचारात होतो. मी पण शनिवारी सकाळी पुणे मंडईत शूट करुन आलो. पण त्या कालावधीत अनिकेतने शहाण्या नवऱ्याचे कर्तव्य बजावून, वहिनींना व्यवस्थित घरी आणले आणि कॅमेरा संध्याकाळी घेऊ असा निरोप दिला. सगळी आला एकदाचा "अजि सोनियाचा दिनु" उगवला. अनिकेत नवीन सणासुदीचे कपडे घालून आल्यासारखा वाटत होता. इतर साहित्यिक मात्र प्लॅन ऐनवेळी बदलल्यामुळे येऊ शकले नाहीत. पण एकाने आजच्या सोहळ्यासाठी चक्क एक फ्ले़क्स बनवला होता.
मी तर हजर होतोच ... बकरा हलाल होताना पाहायला. दुकानात पोचल्याबरोबर मागणी दिली कॅनन १००० डी. धीर धरवत नव्हता. शिवाय अन्याच्या QUOTE पेक्षा ५०० रुपये स्वस्त. "अन्या" तर एवढा खुश की काही विचारता सोय नाही. कॅमेरा घेऊनच निघाला. नंतर मलाच मागे उरलेला कचरा म्हणजे बॉक्स, केबल्स, मॅन्युअल्स, वॉरंटी कार्ड, पिशव्या गोळा करुन आणावे लागले. परत जाताना त्या साहित्यिकाला कॅमेरा वापरायचे धडे देता देता मी चहाचा पेग रिचवून साजरा केला.
आता "ते’ आपले साहित्यिक म्हणे सध्याच्या त्यांच्या हिट लक्षाधीश ब्लॉगवर काहीही लिहिण्याच्या मनस्थितीत नाहीयेत. आता एक फोटोब्लॉग सुरु करणार आहे म्हणे. बहुतेक केलाय पण. मग केलाय ना मी एका साहित्यिकाचा खून? "एका साहित्यिक प्रतिभेचा अस्त (?) होणार का?" नाही आम्ही असे नाही होऊ देणार. पण त्याच्या दुसऱ्या प्रतिभेचा उदय मात्र साजरा केला आम्ही :-D
"बास बास... अगदी अस्संच हवंय मला...!!!"
आता उद्या एक पेपरात जाहिरात देतोय... आपण यांना पाहिलेत का? बेपत्ता आहेत. प्रतिभाशाली लेखक आणि सायकलस्वार. वर्ण गोरा, उंची साधारण पाच फूट चार इंच, मजबूत बांधा, केस काळे आणि थोडे गायब, चष्मा वापरतात. ओळखण्याची खूण: गळ्यात कॅननचा SLR कॅमेरा, कदाचित तो मिशीवाला भटक्यासुद्धा बरोबर असू शकतो. कुठे आढळल्यास तात्काळ "मनातले" या पत्त्यावर संपर्क साधावा. योग्य ते बक्षीस दिले जाईल.
अनिकेत, राजा, जिथे असशील इथून लवकर परत ये... रसिक वाचक आणि ती अर्धवट राहिलेली कथा वाट पाहत आहेत.
पण आता अजून एक मोठ्ठा प्रॉब्लेम निर्माण झालाय. आम्ही अनिकेतच्या घराच्या आसपास फिरकत नाही. त्या रस्त्यावरुन जात असलो तरी वहिनी लाटणे घेऊन आमच्या मागे लागल्याचा आम्हांला सारखा भास होतो. खरे आहे का हो हे वहिनी?
हा.. हा... हा...!!! ही मर्डर मिस्टरी आहे की नाही आपल्या "त्या" साहित्यिकाच्या रहस्यकथा स्टाईलने? घाबरु नका... कुठेही काहीही खून वगैरे झालेला नाही. पण एका साहित्यिक प्रतिभेला आपण काही अंशी तरी मुकणार असे दिसतंय. त्याचे झाले काय की...
मराठी ब्लॉगर्स मीटसंदर्भात आमची एक बैठक झाली बालगंधर्वच्या कॅफेटेरियामध्ये बसलेलो असताना मला अनिकेत म्हणाला, "पंकू, राव मला पण SLR कॅमेरा घ्यायचा आहे, पण पैसे जमवतोय आणि घरी बायकोला पटवतोय". झाले मग माझा तर या अशा गोष्टींमध्ये हातखंडा आहे. कुणीही जरा हाय-एंड कॅमेरा घ्यायचा म्हटले की मी त्याच्या मागे एकच भुणके वाजवतो... SLR घे. आजवर अनेक म्हणले किमान सहा-सात मित्रांना मी SLR आणि (त्यातून माझेवाले मॉडेल) घ्यायला उद्युक्त केले आहे. इथे तर आयते सावजच (आपला साहित्यिक) SLR घ्यायचे म्हणत होते. शिवाय मी त्याचा ब्लॉग आणि त्यातले फोटो, त्याचा पिकासा अल्बम चाळून सगळ्या जगातून SLR साठी तू एकटाच कसा लायक आहेस हे समजावून सांगितले. आमच्या गौराईच्या ब्लॉगच्या कॉमेंट्समध्येपण या विषयी चर्चा झडली. पण इथे जरा एक गोची होती. सावज मात्र जरा आर्थिक विवंचनेत (tight cash stripped situation) होते. निदान तो तरी असेच (खोटे-खोटे) म्हणत होता. "एका गरीब, होतकरू मुलाला DSLR घेण्यासाठी Non-refundable मदत हवी आहे" असेही ट्वीट केले होते. म्हणून मग मी मॉडेलची अट सोडून दिली आणि त्याच्या बजेटमधला कॅमेरा शोधू लागलो.
मिशीवाल्याच्या एका मित्राचा एक युज्ड कॅमेरा चांगल्या डीलमध्ये मिळत होता. पण अनिकेतचे primary interest होते बॅकग्राऊंड झक्कास आऊट ऑफ फोकस असणारे पोर्ट्रेट्स आणि फुलांचा किंवा इतर ऑब्जेक्ट्सचा "इन फोकस-आऊट ऑफ फोकस"चा (Depth of field-DoF) खेळ. म्हणून मी त्याला काही उदाहरणात्मक प्रकाशचित्रे दाखवली. आणि तो एकामागोमाग एक फोटो हावरटासारखे पाहत खलास होत गेला. त्याची आपली एकच प्रतिक्रिया "बास बास... अगदी अस्संच हवंय मला...!!!" म्हणजे मला कळून चुकले की याला ५० मिमीची लेन्स हवीच. म्हणून मग ते चांगले डील मागे पडले. त्यानंतर अनिकेतने माझी एक परीक्षाच घेतली. मग त्यात सगळ्या लेन्सबद्दलचे प्रश्न, फोटोग्राफीचे प्रश्न, फास्ट लेन्स
म्हणजे काय, DoF कशी मिळते, झूम आणि प्राईम लेन्सचा फरक, ऍपर्चर, ऑटो-मॅन्युअल फोकस, मग त्याचे फायदे-तोटे असे बरेच काही होते. जोडीला उदाहरणादाखल काही फ्लिकरच्या लिंक्सची फोडणी होतीच. रोज कमीत कमी ३०० ओळींचे चॅट होई. त्यात किमान वीस वेळा "बास बास... अगदी अस्संच हवंय मला...!!!" अनिकेतला प्रश्न विचारणे सुद्धा कंटाळवाणे वाटू लागले असेल एवढे मी त्याला सांगत सुटलो. शेवटी एकदाच्या त्याच्या सगळ्या शंका दूर झाल्या (की निस्तरल्या?).
आता कॅननचा एक कॅमेरा फायनल केला. किट लेन्स आणि ५०मिमीची लेन्स अशा दोन लेन्स पण. म्हणजे त्याच्या गरजेनुसारच. आधीच आपल्याला काय करायचंय हे माहीत असले की असे निर्णय घेणे फार सोप्पे असते. अनिकेतला असेच आधी आपल्याला काय शूट करायचंय हे माहीत होते. म्हणून मग इक्विपमेंटचा निर्णय घेणे सोपे गेले. आणि अनिकेतनेही माझावर पूर्ण विश्वास ठेवून होकार भरला. दिवस फायनल झाला. इतर साहित्यिकांना आमंत्रणे रवाना झाली. कटाचा सूत्रधार (म्हणजे मी का?) जरा जास्तच भाव खात होता. त्याला वेळ मिळत नव्हता. शनिवारचा म्हणजे आजचा दिवस नक्की केला. तत्पूर्वी बुधवारी अनिकेतला सांगून ठेवले की राहिलेले दोन दिवस "बेटर हाफ"शी खूप बोलून घे, नंतर वेळ मिळणे अवघड आहे. आणि वेळ मिळाला तरी वहिनींना घरात सवत आणल्याची टोचणी सतत लागलेली असेल (इतर मित्रांचा पुर्वानुभव आहे). स्वतः अनिकेत तर तर स्वप्नातच गेला होता. आपण गळ्यात कॅमेरा घेऊन मॉडेल्सचे फोटोशूट करतोय असे काहीबाही स्वप्नात दिसत होते त्याला (आवरा...!!!). अंतर्बाह्य SLRमय झाला आपला साहित्यिक कथाकार. दुसरे काहीच सुचेना. शेवटी शेवटी तर मलाच रेफरन्स लिंक्स देऊन माझ्या तोकड्या ज्ञानात भर घालायला लागला.
आता त्याचे त्या दरम्यानचे ट्वीट्स पहा...
एका गरीब, होतकरू मुलाला DSLR घेण्यासाठी Non-refundable मदत हवी आहे, धनादेश पाठवण्याचा पत्ता आणि अधीक माहीतीसाठी संपर्क.
पंकजचे डोकं खातोय गेले ४दिवस DSLRच्या प्रश्नांनी डोकं खाल्लं आहे मी त्याचे really appreciate all the help he provided thnk u so much pankajz
Hussh finalized finally Canon 1000D + 18-55mm kit lens + 50mm lens on Saturday morning.. feel so good साहीत्यीक ह्या सोहोळ्यास जरुर हजर रहा
Hussh finalized finally Canon 1000D + 18-55mm kit lens + 50mm lens on Saturday morning.. feel so good साहीत्यीक ह्या सोहोळ्यास जरुर हजर रहा
आतुर आहे DSLR घेउन 'जादुच्या पत्यावर' जाण्यासाठी :-)
विठ्ठलाssss कोनता कॅमेरा घेऊ हाती????
पाना चाहु रात दिन जिसे, वो जो मुझे खाब मै मिले, रब्बा उसे दिला दे मुझे, तेनु दिल दा वास्ता
To: Canon EOS Rebel XS DSLR, हमको हमी से चुरालो, दिल मै हमे तुम छुपालो... पास आओ गले से लगालो
http://twitpic.com/11h5b7 - मेरे सपनोंकी रानी कब आयेगी तु?
पण मध्येच थोडा प्रॉब्लेम झाला. शुक्रवारी वहिनींना थोडे बरे नव्हते. त्यामुळे कदाचित त्यांना हॉस्पिटलाईझ करावे लागेल म्हणून प्लॅन थोडा पुढे ढकलू असे मेल आले त्याचे. मग आम्ही पण पुढल्या वीकेंडपर्यंत जाईल याच विचारात होतो. मी पण शनिवारी सकाळी पुणे मंडईत शूट करुन आलो. पण त्या कालावधीत अनिकेतने शहाण्या नवऱ्याचे कर्तव्य बजावून, वहिनींना व्यवस्थित घरी आणले आणि कॅमेरा संध्याकाळी घेऊ असा निरोप दिला. सगळी आला एकदाचा "अजि सोनियाचा दिनु" उगवला. अनिकेत नवीन सणासुदीचे कपडे घालून आल्यासारखा वाटत होता. इतर साहित्यिक मात्र प्लॅन ऐनवेळी बदलल्यामुळे येऊ शकले नाहीत. पण एकाने आजच्या सोहळ्यासाठी चक्क एक फ्ले़क्स बनवला होता.
मी तर हजर होतोच ... बकरा हलाल होताना पाहायला. दुकानात पोचल्याबरोबर मागणी दिली कॅनन १००० डी. धीर धरवत नव्हता. शिवाय अन्याच्या QUOTE पेक्षा ५०० रुपये स्वस्त. "अन्या" तर एवढा खुश की काही विचारता सोय नाही. कॅमेरा घेऊनच निघाला. नंतर मलाच मागे उरलेला कचरा म्हणजे बॉक्स, केबल्स, मॅन्युअल्स, वॉरंटी कार्ड, पिशव्या गोळा करुन आणावे लागले. परत जाताना त्या साहित्यिकाला कॅमेरा वापरायचे धडे देता देता मी चहाचा पेग रिचवून साजरा केला.
आता "ते’ आपले साहित्यिक म्हणे सध्याच्या त्यांच्या हिट लक्षाधीश ब्लॉगवर काहीही लिहिण्याच्या मनस्थितीत नाहीयेत. आता एक फोटोब्लॉग सुरु करणार आहे म्हणे. बहुतेक केलाय पण. मग केलाय ना मी एका साहित्यिकाचा खून? "एका साहित्यिक प्रतिभेचा अस्त (?) होणार का?" नाही आम्ही असे नाही होऊ देणार. पण त्याच्या दुसऱ्या प्रतिभेचा उदय मात्र साजरा केला आम्ही :-D
"बास बास... अगदी अस्संच हवंय मला...!!!"
आता उद्या एक पेपरात जाहिरात देतोय... आपण यांना पाहिलेत का? बेपत्ता आहेत. प्रतिभाशाली लेखक आणि सायकलस्वार. वर्ण गोरा, उंची साधारण पाच फूट चार इंच, मजबूत बांधा, केस काळे आणि थोडे गायब, चष्मा वापरतात. ओळखण्याची खूण: गळ्यात कॅननचा SLR कॅमेरा, कदाचित तो मिशीवाला भटक्यासुद्धा बरोबर असू शकतो. कुठे आढळल्यास तात्काळ "मनातले" या पत्त्यावर संपर्क साधावा. योग्य ते बक्षीस दिले जाईल.
अनिकेत, राजा, जिथे असशील इथून लवकर परत ये... रसिक वाचक आणि ती अर्धवट राहिलेली कथा वाट पाहत आहेत.
पण आता अजून एक मोठ्ठा प्रॉब्लेम निर्माण झालाय. आम्ही अनिकेतच्या घराच्या आसपास फिरकत नाही. त्या रस्त्यावरुन जात असलो तरी वहिनी लाटणे घेऊन आमच्या मागे लागल्याचा आम्हांला सारखा भास होतो. खरे आहे का हो हे वहिनी?
09:55
एक अनुभव डेंटिस्टचा
पेन किलर्स, आयुर्वेद आणि इतर उपायांनी हात टेकले आणि अगदी असह्य झाले तेव्हा दंतोपचाराची महती पटली. मग डेंटिस्टची रोज किती चांदी (दातांत भरण्याची चांदी नाही, पैशांची आवकवाली चांदी) होत असेल आणि कसे लोकांना त्याच्या उंबऱ्याला पाय लावल्याशिवाय गत्यंतर नाही, त्याची सर्वगुणसंपन्न खुर्ची, मग हरतऱ्हेचे गिरमिटं आणि फिलिंग्स, कवळ्या, टोप्या असे नेहमीचे चर्वितचर्वण घडले. मला खरंतर काही झाले तरी दात वाचवायचा होता. पण रुट कॅनॉल नको होते. ते काय असते माहीतही नव्हते पण ऐकीव माहितीवरुन खात्री पटली होती की एक अजब प्रकार असतो. शिवाय त्याचे नावच किती भयंकर आहे ’रुट कॅनॉल’ म्हणजे मुळापर्यंत कॅनॉल. दात पोखरुन काढतात म्हणे त्यात. ऐकावे ते नवलच. पण इलाज नव्हता.
दुपारी बाराच्या सुमारास काढली गाडी आणि निघालो डेंटिस्टकडे. जरा जुनाट बिल्डिंगमध्ये दवाखाना (की दातखाना). वर जाऊन बसलो. मस्त रेडिओवर जुनी-नवी गाणी चालली होती. काही जुने पेपर पडले होते. नंबर येण्याची वाट पहावी लागणार होती. शेजारी एक काका गालावर हात दाबून बसले होते. ते आले होते दात गमवायला. दंतोपचारातला सर्वांत स्वस्त उपचार. पण त्यांचे वय झाले होते आणि आता त्यांना कोण पाहणार होते. काकू तर कित्येक वर्षांपूर्वीच त्यांच्यावर लट्टू झाल्या असणार. आतमध्ये पण कुणीतरी पेशंट (क्लिनिकमध्ये आल्यावर "आजारी"चा "पेशंट" होतो) असणार. कदाचित खूप संयम बाळगणारा म्हणून "पेशंट" म्हणत असावेत. तिथे बसलो आणि अचानक कुठे तरी सुतारकाम चालू असल्याचा आवाज आला. मला वाटले असेल शेजारच्या गाळ्यात काम चालू. थोड्या वेळाने डॉक्टरांची हेल्परीण बाहेर आली तसा तो आवाज एकदम स्पष्ट झाला. म्हणजे मला कळून चुकले की तो "सुतारकामा"चा आवाज आतमधून येत होता. ड्रिलमशीन मारल्यासारखा. आतमध्ये कुशल सुतार काम करत असल्याची आणि माझ्या पुढे काय वाढून ठेवले आहे त्याची जाणीव झाली. रेडिओवर गाणे चालू होते... "अकेले है तो... क्या गम है... "
सगळ्या पेपरांची पाने उलटीपालटी करुन झाली होती. उगाचच शिळे मुक्तपीठ, लोकमत ऑक्सिजन असल्या पुरवण्या वरखाली करुन झाल्या. काय रद्दी क्लिनिक आहे, ताजे पेपर पण नाही ठेवत असा ’प्रथम तुज पाहता’ अभिप्राय नोंदवला गेला होता... मग उगाचच मोबाईलमधले जुने SMS चाळण्यात वेळ घालवला. एक SMS होता "चाहे जितनी भी मुश्कीलें आये..." पुढचे काही आठवत नाही आता. भिंतीवर ’राज डेंटल टेक्नॉलॉजी’ असे एक फुकटातले कॅलेंडर टांगले होते. आजूबाजूला रोज दोन वेळा ब्रश करा आणि आमची टूथपेस्टच वापरा अशा जाहिराती होत्या. जवळपास पाऊण तासाने नंबर आला. तोवर आतमधला "गिरमिट्या" आवाज कानात रजिस्टर झाला होता. आता भीती वाटत नव्हती. रेडिओवर पण छान गाणी लागली हो्ती "आज उनसे पहली मुलाकात होगी, आमनेसामने जाने क्या बात होगी" आणि नंतर "जाने क्यू लोग डरते है"
नंबर आला. आतला पेशंट उपचार केलेल्या दातांवर जीभ फिरवत हसत हसत बाहेर आला म्हणून मला पण थोडा दिलासा मिळाला. काचेचे दार ढकलून आल्यावर आत गेलो. स्वच्छ उभट खोलीत ओळीने ऑब्लिकली लावलेल्या तीन त्या सुप्रसिद्ध जादूच्या खुर्च्या. त्यांच्यामध्ये मोठे-मोठे पिवळे स्माईली छापलेले काचेची पार्टिशन्स, एका बाजूला कसलेतरी आडवा रोबोचा हात असावा असे वाटणारे मशीन, दोन-तीन खुर्च्या, किमान वीस-पंचवीस ड्रॉव्हर्स (कसे लक्षात ठेवतात देव जाणे) या सगळ्या गराड्यात डॉक्टरला शोधायला कमीत कमी मला अर्धा मिनीट लागला. मग तिकडे वॉशबेसिनच्या बाजूने नॅपकिनला हात पुसत एक, तोंडाचा मास्क गळ्यात ओढलेली लहान मूर्ती टेबलाकडे येताना दिसली. तर हा आहे होय आपला "सुतार" सॉरी डॉक्टर!! त्यांच्याकडे पाहून मला खुदकन हसू आले. लहानशीच उंची. डोईवर भरभरुन केस आणि त्यातून माथ्यावरची एक चुकार बट वर डोकावून पाहत होती. रेडिओ आज जरा जास्तच जुळत होता. यावेळी अप्पूराजामधले "राजा नाम मेरा..."
डॉ: हं, बसा. काय होतंय?
मी: दात दु... (खुर्चीवर बसता बसता).
डॉ: कुठला?
मी: हा वरचा... (मी बोटाने दाखवत)
टेबलावर एक दातांचे एक लाकडी मॉडेल, लहान एक्सरे फिल्म्सची चळत, दोन कवळ्या आणि दातांच्याच आकाराचे पेपरवेट, काही डायऱ्या आणि एक लॅपटॉप (हायटेक डॉक्टर आहेत म्हणजे).
चला, या इकडे असे म्हणत त्यांनी खुर्चीकडे हात दाखवला. मी खुर्चीवर जाऊन नुसताच बसून राहिलो. "अहो आडवे व्हा" इति वैद्यराज. मग मी एकदम आडवाच झालो. चाकांचा स्टूल ओढून ते पण बसले माझ्या उशाशी. हातात एक चमचा सारखे काहीतरी ओळखीचे आयुध. त्याही स्थितीत थोडा स्मरणशक्तीला ताण देऊन आठवले. कोलगेटच्या जाहिरातीत असते ते हेच की. मग मला "आ करा’ अशी आज्ञा झाली. केला मग मोठा आ. मग डॉ.नी आपले पुढच्या काही दिवसांचे त्यांचे मैदान पाहून घेतले. कसल्याशा हातोडीने दुखऱ्या दातांवर प्रहार केला आणि मी कलवळून उठलो. ते मास्कच्या आडून काही तरी पुटपुटले. (बहुतेक चांगला बकरा सापडलाय असे म्हणाले असतील). मग म्हणाले आपण एक एक्सरे काढू आज संध्याकाळी. आता दिवे गेलेत आणि मशीन बॅकपवर नाहीये. पण परिस्थिती चांगली नाहीये. मी चेहरा पाडून ठीकाय म्हणालो. पण वेदनेचे काय? मग म्हणाले आपण औषध सुरु करु. आज संध्याकाळी या एक्सरे साठी. प्रिस्क्रिप्शन लिहून दिले आणि फी घेतली. पण औषध मात्र जादूचे दिले बरं का... अर्ध्या तासात वेदना गायब!!!
संध्याकाळी पुन्हा गेलो. गर्दी होती. पण माझा एक्सरेच काढायचा असल्याने डायरेक्ट आत घुसलो. डॉ म्हणाले या या.. एक्सरे म्हणजे काय, फक्त एक बटन दाबायचे असते. माझी पुन्हा चिंतातुर स्थिती. मग त्यांनी कसलेतरी पिवळे जॅकेट घातले. मग मला पुन्हा त्या जादूच्या खुर्चीत झोपवून त्या रोबोसारखा हात असलेले मशीन पुढ्यात ओढले. मला पुन्हा टेन्शन. तोंडात कसले तरी प्लास्टिकचे पांढरे पाकीट ठेवले गेले आणि पुढे काय केले काहीच झेपले नाही. ना डॉं.चा आवाज, ना मशीनचा. आणि अचानक म्हणाले "झाले". तरी मी साशंकच होतो की खरंच एक्सरे झाला असेल म्हणून. मग पुन्हा डॉ- "या इकडे". उद्या दुपारी या. तेव्हा एक्सरे फिल्म डेवलप होईल आणि मग पुढील प्लॅन ठरवू. "ओके" म्हणून मी तिथून पळालो. बाहेरचे लोक चरफडताना दिसले... आमचा नंबर असताना हा कसा काय घुसला असे काहीसे बोलत असणार.
मला उद्याच्या दिवशी आणि पुढील दोन दिवस वेळच नाही मिळाला. मग तीन दिवसांनी गेलो तेव्हा एक्सरेकडे पाहत डॉ. म्हणाले दोन दातांवर रुट कॅनॉल करावे’च’ लागेल. माझ्या कानांत भूकंप झाल्याचा भास झाला. बंद असतानाही मला गिरमिटाचा आवाज यायला लागला. मर्फीचा नियम काय असतो याचा साक्षात्कारच घडला. मग नंतर दातांवर टोपी घालावी लागेल. पुढील १५ मिनिटे ते काय बोलले आणि मी काय ऐकले काहीच आठवत नाही. भूकंपाचे आफ्टरशॉक्स जाणवत होते. बहुधा ते टोप्यांचे प्रकार आणि किमती याबद्दल बोलत असावेत. मी मुकाट मान्य करुन पुन्हा त्या खुर्चीत जाऊन झोपलो (दुसरा काही ऑप्शन होता का?).
डॉ विविध आयुधं सरसावून तयार झाले. एक खरोखरचे ड्रिल मशीन आणले आणि उगाचच ड्रिंग... ड्रिंग...करुन भीती दाखवली (असे मला वाटले). मग आणि केले की चालू डायरेक्ट दातांवर.. "अरे भल्या माणसा... काही तरी दयामाया दाखव की", मी कळवळलो. मग एक इंजेक्शन जबड्यात तीन ठिकाणे खुपसले. पुढे काय केले ते दातांना आणि मला समजलेच नाही. फक्त डोक्यात आवाज येत होते. ड्रिंग... ड्रिंग... ड्रिंSSग.... खर्ररर... ठाक ठाक टॉक". मध्ये मध्ये तो सदगृहस्थ कसल्या कसल्या सुया खुपसून स्केलवर मापं घेत राहिला. मध्येच काहीतरी विचित्र चवीचे औषधाची पिचकारी मारुन चूळ भरायला लावल्या. अर्ध्या तासात दातांमध्ये खिंडी पाडल्या. मग कापसाचे बोळे ठासून बसवले आणि पुढे म्हणाले "झाले. पुढल्या व्हिजिटला जास्त वेळ लागेल आता". मी अजूनच घाबरुन रुकार भरला.
पुढल्या व्हिजिटला पुन्हा तेच. ड्रिंग... ड्रिंग... ड्रिंSSग.... खर्ररर... ठाक ठाक टॉक, सुया, मापं... पण आज भूल दिली नाही, किंबहुना तशी गरजच नाही पडली. मग तात्पुरते म्हणून सिमेंट भरु असे डॉ. म्हणाले. मी "हॉ"कार (तोंड सताड उघडे होते ना म्हणून) दिला. भरुन झाल्यावर थापीने प्लॅस्टर करतात तसे काहीसे केले आणि म्हणाले आता आठ दिवसांनी. भरलेले सिमेंट पेपरमिंट फ्लेवरचे होते. पुढचे काही तास मी त्याची टेस्ट घेत होतो.
आता मी पण एंजॉय करु लागलोय डेंटिस्टच्या व्हिजिट्स. त्या केबिनच्या बाहेर आलो त्या वेळी रेडिओवर गाणे लागले होते "यू ही कट जायेगा सफर साथ चलने से..."
पुढील घडामोडी जमल्यास कळवीनच.
09:29
Subscribe to:
Posts (Atom)














